In 1915: eerst bosbessen plukken en dan naar De Peel voor de veenbessen

GROESBEEK - Pas na de opmaak en de ontdekking van de website Historische Kranten, kon de decennia geleden vergaarde mondelinge overlevering getoetst worden aan schriftelijke bronnen. Zo blijkt het hier eertijds gebezigde woord 'schipke' (bosbessenmandje) afgeleid te zijn van 'chips', een in Saksen (D) gefabriceerd fruitmandje, inhoud drie kilo. Verder kwam aan het licht dat volwassen plukkers ná de bosbessenoogst naar de Peel trokken voor het plukken van Veenbessen, een sup-groep van de bosbes.

Door Gerrie Driessen,

Heemkundekring Groesbeek

Nieuwe Apeldoornsche Courant, 19 juni 1915: 'Zodra in Groesbeek een bes rijp wordt, beginnen daar de aanvallen van bosbessenkoorts. Trots de leerplicht, loopt de school in een minimum van tijd leeg. Allen moeten en zullen naar het bos. De kinderen worden van de opbrengst van den pluk gekleed: velen verschijnen later met een nieuw pakje weer in de school. Het komt voor dat één gezin met het plukken van bessen 35 gulden per dag verdient, en zo zijn er gezinnen, die over den gehele pluktijd tot 200 gulden en meer verdienen. De gehele opbrengst wordt naar de laatste jaren geschat op 120.000 gulden.

Chips. De bessen worden naar Engeland en Duitsland uitgevoerd. Vroeger verzond men ze in kuipjes, thans in zogeheten chips, die ongeveer 3 kilo bevatten. Deze chips worden gemaakt in Saksen. Eén handelaar te Groesbeek heeft in 1914 72.000 chips (10.000 per wagon) verzonden. De bessen worden door Nederlandse handelaren ook veel ontvangen in Grünewald, bij Kessel, en vandaar verder Duitsland in verzonden. De pluk in het uitgestrekte Reichswald is dit jaar verboden (WO1), maar de kleine Groesbekers zullen de bessen toch wel weten te vinden. Onder of zonder geleide trekken zij 's ochtends om 2 of 3 uur het bos in en plukken tot de middag; sommigen gaan ook 's namiddags nog erop uit. Doch de meesten blijven thuis. De pluk duurt ongeveer vier weken. Voor de Stekkenbergers volgen de veenbessen in de Peel. FOTO. Deze circa 1920 bij station Groesbeek gemaakte opname toont de bedrijvigheid tijdens de bosbessentijd. Honderden 'schipke's' (ofwel wasberre- benneke's) staan klaar voor verzending.